حفاري با روش دوراني

نفوذ و پيشرفت مته در اين روش به وسيله عمل سائيدن و خرد كردن و بدون اعمال ضربه و منحصرا به وسيله دوران مته كه در قاعده خط سوند ثابت شده است انجام مي گيرد .

خط سوند از پايين به بالا مركب از :

  • مته ،
  • ساقه هاي سنگين
  • ساقه چهار گوش
  • سر تزريق ، هستند.

تنظيم دو عامل سرعت دوران و وزن روي مته در اين روش در درجه اول اهميت قرار دارند و مجموعه آنها پارامترهاي حفاري را تشكيل مي دهند.

حركت دوراني به وسيله يكي ازراههاي زيربه خط سوند منتقل مي شود :

  • ميز دوران و ساقه چهار گوش
  • سه نظام باميله متحرك .
  • استوانه اي كه روي ميله هاي متحرك عمل مي كند.

بدنه ساقه چهار گوش حفره دار است تا از طريق اين حفره گل حفاري بتواند عبور نمايد خط سوند به وسيله سرتزريق به قلاب بلند كننده آويزان هستند سرتزريق قطعه دقيق و مشتمل بر تكيه گاه ساچمه اي يا غلطتكي است اين تكيه گاه وزن تمام خط سوند را تحمل مي كند همچنين به سر تزريق لوله انعطاف پذير جريان گل حفاري به وسيله گردن قويي وصل مي گردد تحت عمل مضاعف يعني دوران و فشار ( وزن) روي خط سوند ،‌ مته در ته چاه زمين را مي سايد و خرد مي كند مواد خرد شده كاتينگ به طور جريان مدار بسته  به وسيله مايعي ويسكوز به نام گل حفاري بالا مي آيند گل حفاري به وسيله پمپ گل از حوضچه رسوب مكيده و سپس به درون ساقه ها ( خط سوند ) رانده مي شود و پس از عبور ازمته حفاري ،‌روان و سرد كردن مته از راه فضاي حلقوي بين خط سوند و حفر چاه يا در حالت ريزشي بودن جدار ، ستون لوله هاي نگه دارنده جدار تا سطح زمين بالا مي ايد گل حفاري چاه طي جريانش به طرف بالا جدار چاهي كه هنوز لوله گذاري نشده است بطور موقت تا نصب لوله هاي كور و مشبك و گراول جهت گراول پكينگ مي پوشاند و از ريزش جدار كم و بيش جلوگيري مي نمايد در بعضي حالات حفاري با هواي فشرده اجرا مي گردد در اين نوع دستگاه هواي فشرده جانشين گل مي شود و يك كمپر سور جايگزين پمپ گل مي شود در حفاري با هواي فشرده نه تنها جدار چاه به وسيله مواد گل حفاري كك محافظت نمي شود بلكه عمل جت فرساينده هواي فشرده و كاتينگ هايي كه از دهانه چاه به سطح زمين در دستگاههاي بزرگ حفاري كه معمولا در حفاري نفت مورد استفاده قرار مي گيرند به يك الك لرزان هدايت مي شوند. الك دقيقا كاتينگ ها را مي گيرد و گل حفاري چاه عمیق به طرف يك يا چند مخزن گل جهت دريافت مجدد پمپ ريخته مي شوند. در دستگاههاي كوچك تر الك لرزان وجود ندارد و مخازن غالبا به وسيله گودالي كه در زميت حفر و جداره هاي آن سيماني شده اند جايگزين مي گردند. گل حفاري پس از جروج از دهانه چاه از يك سري كانال هايي كه جدار آنها نيز سيماني شده عبور مي كند و به گودال مي ريزد. در اين مسير گاتينك ها رسوب كرده و گل نيز براي جريان مجدد وارد گودال مي شود. وزن مخصوص گل بايد بر حسب فشار لايه آب دار تنظيم گردد تا بتوان در مقابل فوران ناگهاني آب در بعضي حالات (آرتزين) تعادل برقرار نمود. تركيب شيميايي ،ويسكوزيته و مشخصات كلوئيدي گل حفاري بايد با زمين متناسب باشد ، زيرا مخلوط عوامل تشكيل دهنده زمين با گل تركيب و كيفيت آنرا خراب و ايجاد فلوكولاسيون، كوآگولاسيون و تجزيه گل مي نمايد. نتايج اين وضعيت مي تواند براي خود چاه نيزخطرناك باشد. در حفاري دوراني، درون چاه بايد دائما پر ازگل باشدو جريان آن حتي هنگام توقف حفاري نبايد قطع گردد. كنترل حجم گل بسيار حائز اهميت است و آن به وسيله بررسي سطح آن در مخازن يا گودال گل انجام مي گيرد. اين بررسي در عين حال اطلاعات ذيقيمتي درباره حالات فيزيكي زمين فراهم مي نمايد. افزايش حجم گل نشانه ورود آب يا نفت تحت فشار يا گاز در چاه در حال حفاري است. افت حجم گل به اين معني است كه متهت به يك منطقه درز و شكافدار يا حفره بزرگ برخورد كرده است. درمان اين افت حجم به محض تشخيص دليل آن، اجتناب ناپذير است. چاه در حال افت جريان گل حفاري مي تواند براي خط سوند و خود چاه نيز خطرناك باشد. رسوب گلي كه به نام لك خوانده مي شود، روي جدار سازند كم آب را مي پو شانند و با كور كردن كم و بيش ورود آب به چاه مي تواند تعيين وضعيت اين سازند را با اشكال مواجه سازند.